Podatki w UK

Merry Chrismas

Kody

Kod podatkowy (tax code) pozwala pracodawcom oraz podmiotom wypłacającym emerytury na obliczenie podatku, odprowadzanego od wynagrodzenia lub emerytury. Błędny kod podatkowy może spowodować, że odprowadzony podatek będzie zbyt wysoki bądź zbyt niski. Kod podatkowy zazwyczaj składa się z kilku cyfr oraz litery, np. 117L lub K497.


Kody podatkowe zakończone literą

• jeśli pomnożysz liczbę zawartą w Twoim kodzie podatkowym przez 10, otrzymasz całkowitą kwotę dochodów wolnych od podatku, która przysługuje Ci w danym roku podatkowym
• litera wskazuje, w jaki sposób liczba powinna zostać dostosowana do wszelkich zmian – litery powszechnie stosowane w kodach podatkowych zostały objaśnione poniżej

Litery występujące w kodach podatkowych i ich znaczenie:

Litera Użycie
L W przypadku osób, którym przysługuje podstawowa, osobista kwota wolna od podatku (Personal Allowance) – w roku podatkowym 2010-11 jest to 647L. Jest ona także wykorzystywana w przypadku tymczasowych kodów podatkowych (emergency tax codes) – więcej na ten temat dowiesz się w sekcji „Jeśli przyznano Ci tymczasowy kod podatkowy”
P Dla osób w wieku 65-74 lat, którym przysługuje pełna kwota Personal Allowance
Y Dla osób w wieku powyżej 75 lat, którym przysługuje pełna kwota Personal Allowance
T W przypadku, gdy HM Revenue & Customs (HMRC) musi uwzględnić dodatkowe czynniki, na przykład redukcję kwoty Personal Allowance w związku z osiąganymi dochodami (więcej dowiesz się w sekcji „Wpływ dochodu przewyższającego £100,000 na Twój kod podatkowy”)
K Kiedy całkowita przysługująca Ci kwota wolna jest niższa niż wykorzystane odliczenia od przychodów (deductions) – więcej informacji znajdziesz w sekcji „Jak powstają kody podatkowe”

Pozostałe kody podatkowe

Jeśli Twój kod podatkowy składa się wyłącznie z dwóch liter albo jest oznaczony jako D0 najprawdopodobniej wynika to z tego, że czerpiesz dochody z różnych źródeł, zaś wszystkie przysługujące Ci ulgi i kwoty wolne od podatku zostały zawarte w kodzie podatkowym, a tym samym są one zastosowane w obliczaniu podatku od dochodu, który uzyskujesz w ramach swojego głównego zatrudnienia lub emerytury.

Pozostałe kody podatkowe i ich wyjaśnienie:

Kod Użycie
BR Ten kod jest nadawany w przypadku, gdy cały dochód podlega opodatkowaniu według stawki podstawowej (basic rate) – obecnie jest to 20% (kod najczęściej stosowany w przypadku pracy dodatkowej lub emerytury)
D0 Ten kod jest nadawany w przypadku, gdy cały dochód podlega opodatkowaniu według wyższej stawki podatkowej (higher rate) – obecnie jest to 40% (kod najczęściej stosowany w przypadku pracy dodatkowej lub emerytury)
NT Ten kod jest stosowany, jeśli od Twojego wynagrodzenia lub emerytury nie zostaje odprowadzony podatek

Jeżeli posiadasz dwa miejsca zatrudnienia lub dwie emerytury, Twój dochód z drugiego źródła może zostać w całości opodatkowany według stawki podstawowej lub wyższej – w zależności od wysokości Twoich całkowitych dochodów. Dzieje się tak, jeżeli wszystkie kwoty wolne od podatku i ulgi zostaną wykorzystane przez dochód z Twojego głównego wynagrodzenia lub emerytury. Jeśli musisz zapłacić podatek dodatkowy w wysokości 50%, więcej informacji znajdziesz w sekcji „Kod podatkowy i podatek dla dochodów powyżej £150,000”.

Dodatkowe informacje dla osób posiadających więcej niż jeden kod podatkowy – More information if you have more than one tax code


Jak powstaje kod podatkowy?

1) Pierwszy krok

Sumowane są wszystkie przysługujące Ci kwoty wolne od podatku (allowances). (W większości przypadków jest to tylko osobista kwota wolna od podatku – Personal Allowance – oraz, jeśli znajduje ona zastosowanie, kwota wolna od podatku dla osób niewidomych – Blind Person’s Allowance. W niektórych wypadkach doliczone mogą także zostać określone wydatki związane z wykonywaną pracą.)

2) Drugi krok

Sumowany jest dochód, od którego nie zapłaciłeś podatku (na przykład nieopodatkowane odsetki oraz zarobki z pracy w niepełnym wymiarze godzin), i wszelkie podlegające opodatkowaniu benefity związane z Twoim zatrudnieniem (employment benefits).

3) Trzeci krok

Całkowita kwota dochodów, od których nie zapłaciłeś podatku (tzw. deductions) zostaje odjęta od całkowitej sumy przysługujących Ci kwot wolnych od podatku (tax allowances). Otrzymana w ten sposób kwota to całkowity dochód zwolniony od podatków, który możesz uzyskać w danym roku podatkowym.

4) Czwarty krok

Wolny od podatku dochód przysługujący Ci w danym roku zostaje podzielony przez dziesięć, a uzyskana liczba jest następnie umiejscowiona przed literą, która w najlepszy sposób opisuje Twoją sytuację – tak powstaje Twój kod podatkowy.

Przykładowo, kod podatkowy 117L oznacza, że:
• przysługuje Ci podstawowa osobista kwota wolna od podatku (basic Personal Allowance)
• kwota w wysokości £1,170 musi zostać odliczona od Twoich całkowitych, podlegających opodatkowaniu dochodów, a podatek zostanie zapłacony wyłącznie od pozostałej kwoty

Kod podatkowy rozkłada przysługującą Ci kwotę wolną od podatku na cały rok podatkowy, co umożliwia wypłatę zbliżonych stawek wynagrodzenia za każdy przepracowany tydzień lub miesiąc.

Kwoty wolne od podatku i ulgi podatkowe: wprowadzenie – Introduction to tax allowances and reliefs


Dla dochodów powyżej £100,000

W roku podatkowym 2010-11, Twój kod podatkowy uwzględni wszelkie zmniejszenia kwoty wolnej od podatku w oparciu o szacunkową wysokość Twoich dochodów. HM Revenue & Customs (HMRC) obliczy rzeczywistą przysługującą Ci kwotę wolną od podatku (jeśli takowa Ci się należy) w chwili otrzymania Twojej deklaracji podatkowej za rok 2010-11, wypełnionej w systemie Self Assessment.

Dowiedz się więcej o osobistej kwocie wolnej od podatku – Read more about the Personal Allowance


Dla dochodów powyżej £150,000

W roku 2010-11 pracodawcy osób, których dochód z głównego źródła przewyższa £150,000, odprowadzą podatek od zarobków według 50-procentowej stawki, na podstawie informacji przekazanych im przez HMRC. Nowe kody podatkowe nadane przez HMRC nie uwzględniają jednak nowej stawki podatkowej w wysokości 50%. Oznacza to, że jeśli posiadasz więcej niż jedno miejsce zatrudnienia lub pobierasz więcej niż jedną emeryturę, bądź też korzystasz z ulg i wyrównań, czyli reliefs and adjustments (np. jeśli należy Ci się ulga podatkowa z tytułu datków na cele charytatywne lub odprowadzonych składek emerytalnych, albo jeżeli HMRC musi doliczyć niezapłacony przez Ciebie podatek z lat wcześniejszych), obliczona kwota podatku może być błędna. HM Revenue & Customs (HMRC) obliczy rzeczywistą kwotę podatku, który powinieneś zapłacić, w chwili otrzymania Twojej deklaracji podatkowej (tax return) za rok 2010-11. Może to oznaczać, że będziesz musiał zapłacić dodatkowy podatek lub że będzie przysługiwał Ci zwrot nadpłaty.


Rozliczyłeś już podatek? – Nie czekaj do stycznia!

Jak działa kod „K”?

Jeśli Twoje odliczenia (deductions), czyli suma dochodów, od których nie został odprowadzony podatek, są wyższe niż przysługująca Ci kwota wolna od podatku, zostanie Ci przyznany kod K, mający zagwarantować, że zapłacisz podatek od nadwyżki uzyskanych dochodów. Podczas gdy w przypadku innych kodów, liczba wskazuje przysługującą Ci kwotę wolną od podatku, liczba umieszczona w kodzie K po pomnożeniu przez 10 oznacza, jaka mniej więcej kwota powinna zostać doliczona do Twoich dochodów podlegających opodatkowaniu, aby uwzględnić uzyskiwaną przez Ciebie nadwyżkę dochodów, od których nie odprowadziłeś podatku.

Przykład kodu K

K497 oznacza, że:
• Twój dochód, od którego nie odprowadziłeś podatku (untaxed income), przekroczył o £4,970 przysługującą Ci sumę kwot wolnych od podatku
• w rezultacie, Twoje całkowite dochody, służące za podstawę do obliczenia podatku, muszą zostać zwiększone o £4,970, aby podatek został właściwie obliczony

(W rzeczywistości rachunki te są bardziej złożone i, oczywiście, o wiele dokładniejsze, co ma zagwarantować, że Twój opodatkowany dochód zostanie zwiększony o właściwą kwotę.)


Jeśli przyznano Ci tymczasowy kod podatkowy

Czasami Twój pracodawca lub podmiot wypłacający Twoją emeryturę będzie musiał skorzystać z tymczasowego kodu podatkowego (jest to tzw. emergency lub temporary tax code), dopóki HMRC nie obliczy podatku, jaki powinieneś płacić. Może się tak stać np. jeśli podejmiesz nową pracę i nie posiadasz formularza P45. W ramach kodu tymczasowego zostanie Ci przyznana podstawowa kwota wolna od podatku – bez względu na to, czy Ci przysługuje. Kod zostanie zrewidowany i – w razie potrzeby – zmieniony, kiedy HMRC zdobędzie więcej informacji o Twoich poprzednich dochodach i już odprowadzonych podatkach. Jeżeli zapłacisz zbyt wysoki podatek w okresie, w którym obejmuje Cię tymczasowy kod podatkowy, będziesz mógł wystąpić o zwrot nadpłaconej kwoty.

Więcej informacji o tymczasowych kodach podatkowych – More information on emergency tax codes


Gdzie znajdziesz swój kod podatkowy?

1) Jeśli pracujesz lub właśnie zmieniasz pracę

Swój kod podatkowy możesz znaleźć w formularzu P45 (otrzymasz go od swojego pracodawcy po ustaniu zatrudnienia). Właśnie dlatego tak ważne jest, abyś przekazał ten dokument swojemu nowemu pracodawcy w razie zmiany pracy. Jeśli zgubiłeś swój formularz P45 i chcesz dowiedzieć się, jaki jest Twój kod podatkowy, skontaktuj się ze swoją placówką Tax Office, podając swój numer ubezpieczenia (National Insurance Number) oraz numer identyfikacji podatkowej (tax reference number). Kod podatkowy znajduje się także w dokumencie PAYE Coding Notice, który powinieneś otrzymać z Tax Office przed rozpoczęciem każdego roku podatkowego. (Pismo to możesz otrzymać także w innym terminie, jeśli zaszły jakieś zmiany – na przykład jeśli zacząłeś otrzymywać dochody z nowego źródła lub przysługuje Ci nowe świadczenie pracownicze, albo jeżeli uległy zmianie przysługujące Ci dotychczas kwoty wolne od podatku, np. ze względu na wiek.)

2) Jeśli podejmujesz pierwszą pracę

Jeśli podejmujesz pierwszą pracę i nie posiadasz formularza P45, Twój pracodawca poprosi Cię o wypełnienie i podpisanie formularz P46, a następnie obliczy on Twój kod podatkowy i odprowadzi należny podatek od Twojego wynagrodzenia. HMRC następnie zapozna się z Twoim formularzem P46 i w razie potrzeby wprowadzi odpowiednie zmiany w Twoim kodzie podatkowym. Jeśli zapłacisz zbyt wysoki podatek, pracodawca zwróci Ci należną kwotę. (Jeśli rok podatkowy dobiegnie końca zanim nieprawidłowość zostanie wykryta, otrzymasz zwrot nadpłaconego podatku od HMRC.) Jeśli zapłacisz zbyt niski podatek, Twój kod podatkowy zostanie zmieniony tak, aby należny podatek został odprowadzony. Nastąpi to w tym samym roku podatkowym, pod warunkiem, że Twój pracodawca lub podmiot wypłacający Twoją emeryturę będzie miał wystarczająco dużo czasu, aby wprowadzić zmiany związane z nowym kodem podatkowym. W przeciwnym razie zostaną one przeniesione na rok następny.

3) Jeśli pobierasz emeryturę prywatną lub zakładową

Kod podatkowy znajdziesz w dokumencie PAYE Coding Notice, który powinieneś otrzymać z Tax Office przed rozpoczęciem każdego roku podatkowego. Pismo to możesz otrzymać także w innym terminie, jeśli zaszły jakieś zmiany – na przykład jeśli zacząłeś otrzymywać dochody z nowego źródła lub przysługuje Ci nowe świadczenie pracownicze. Kod podatkowy znajduje się także w pismach i odcinkach z wypłaty, przesyłanych przez podmiot, który wypłaca Ci emeryturę.

Dane kontaktowe wszystkich placówek Tax Office – Contact details for all Tax Offices


Zmiany, które mogą wpłynąć na Twój kod podatkowy

HMRC musi wiedzieć o zmianach dotyczących Twojej sytuacji. Powinieneś skontaktować się z nimi, jeżeli:
• weźmiesz ślub, sformalizujesz swój związek z partnerem tej samej płci (civil partnership) lub też znajdziesz się w separacji, a Ty lub Twój partner/małżonek urodziliście się przed 6 kwietnia 1935
• zaczniesz otrzymywać dochód z drugiego (trzeciego itd.) źródła
• nieopodatkowany dochód (untaxed income), który otrzymujesz wzrośnie lub spadnie

Jeśli nie poinformujesz HMRC, możesz zapłacić niewłaściwą kwotę podatku. W razie zmiany kodu podatkowego, Tax Office powinno przysłać Ci PAYE Coding Notice. Zachowaj wszystkie dokumenty, zawierające informacje o zmianie Twojego kodu podatkowego, na wypadek wątpliwości lub gdybyś chciał upewnić się, że Twój podatek został właściwie obliczony.

Zgłaszanie zmian, które mogą wpłynąć na Twoje podatki – Reporting changes that might affect your tax. Kwota wolna od podatku dla małżeństw (dotyczy także formalnych związków homoseksualnych) – Married Couple’s Allowance (includes civil partnerships). Co zrobić w przypadku błędnego kodu podatkowego? – What to do if your tax code is wrong


Inne przydatne linki

Więcej informacji dla osób pracujących i płacących podatki – More information on working and paying tax. Wprowadzenie do podatku dochodowego – Introduction to Income Tax. Zwrot podatku i występowanie o zwrot nadpłaconego podatku –Tax refunds and reclaiming overpaid tax. Osobista kwota wolna od podatku – Personal Allowance. Kwota wolna od podatku dla małżeństw (dotyczy także formalnych związków homoseksualnych) – Married Couple’s Allowance (includes civil partnerships)


Więcej informacji

Opracowanie: Weronika Tomaszewska-Collins
Ostatnia aktualizacja tekstu: 08.05.2010
Aktualna wersja w języku angielskim: Directgov
Aktualna wersja tłumaczona automatycznie przez Google Tłumacz
Rozliczenia podatkowe w UK: Taxpol
Widzisz błąd na stronie? Napisz: admin@votepartners.net

UWAGA: Powyższe opracowanie jest chronione prawem autorskim. Kopiowanie i rozpowszechnianie (całości lub części) bez pisemnej zgody administratora jest zabronione! Wobec osób łamiących zakaz podjęte będą kroki prawne.

GOV.UK

space_39

HMRC

space_39

VOTE

space_39

TAXPOL